Nieuwe plannen Paradiso

Poppodium Paradiso aan het Leidseplein presenteerde een plan voor renovatie en uitbreiding van zijn monumentale gebouw, een beschermd rijksmonument. De instelling wil de kelderzaal en kleine zaal verplaatsen van het monument naar de nieuwbouw, die op het naastgelegen 'Landje' moet verrijzen. Het monument zou grotendeels overbouwd moeten worden met een geluidsschil.

De plannen zijn vanaf 2023 al twee keer besproken met de Amsterdamse erfgoedorganisaties, waaronder de VVAB. Ook werd het plan besproken in de Commissie Omgevingskwaliteit (COK), de Amsterdamse welstandscommissie. De VVAB maakte tijdens deze zitting gebruik van het inspreekrecht en sprak haar zorgen uit over de plannen. Zowel het erfgoedveld als de welstandscommissie hebben kritiek op de plannen geuit en sommige onderdelen zijn niet mogelijk, zoals een tunnel onder de Singelgracht voor vrachtwagens. Daarom is het merkwaardig dat de plannen nu al zijn gepresenteerd. Ten eerste zou er nog een nieuw gesprek met de erfgoedorganisaties plaatsvinden. Dat gesprek vindt begin maart plaats. Ten tweede zullen de (aangepaste) plannen opnieuw in de COK worden besproken. De presentatie van de plannen, ook in Het Parool, lijkt dus voorbarig.

Paradiso kampt met zaken als ruimtegebrek, maar ook met geluidsoverlast voor de omgeving. In 2022 heeft de instelling het naastgelegen terrein gekocht, maar het bestemmingsplan legt beperkingen op ten aanzien van de omvang van eventuele nieuwbouw in de groene Singelgrachtzone. Een samenwerkingsverband met onder meer Civic Architects, Braaksma & Roos Architectenbureau, Inside Outside en Crimson Historians & Urbanists heeft een ruimtelijke visie ontwikkeld voor de toekomst van het gebouw en het landje. De uitkomst daarvan is echter in strijd met het bestemmingsplan en ook met een stedenbouwkundige studie die jaren geleden al werd gemaakt door de afdeling Ruimte en Duurzaamheid, toen ook al nieuwbouw op het landje werd overwogen.

De plannen voor het rijksmonument zijn voor het inwendige van het gebouw positief te noemen. Zo wordt het voorgebouw in de oorspronkelijke toestand en de grote zaal in zijn oorspronkelijke omvang teruggebracht. Echter, de keuze om de overschrijding van de geluidsnormen uitwendig op te lossen door vrijwel het hele gebouw op de voorzijde na onder een geluidsschil te brengen, kan controversieel worden genoemd. Deze oplossing werd door de COK niet onacceptabel genoemd, zij het dat de welstandscommissie in dat geval liever een 'eigentijdse' overbouwing ziet dan een 'historiserende', zoals die op de artist's impressies is te zien. Kortom, er dreigt dus door deze subjectieve voorkeur van de welstandscommissie een opvallende en detonerende overbouwing.

Het plan verhoogt de capaciteit van de concertzalen, zowel de grote zaal in het monument als de zalen in de nieuwbouw. De programmering zoals de nachtelijke en meest lawaaiige feestjes staat niet ter discussie. Als iets niet in een monument past, dient volgens het beleidskader monumenten niet het monument, maar de functie te worden aangepast. Paradiso kiest er echter voor het monument ingrijpend, vooral visueel vanaf de buitenkant, aan te passen. De kosten bedragen bijna honderd miljoen euro en zullen grotendeels door de gemeente Amsterdam - de eigenaar van het gebouw - moeten worden opgebracht. Kortom, het laatste woord hierover is nog niet gezegd. Wij zullen u op de hoogte houden.

[Visie voor renovatie en nieuwbouw] (website Paradiso)

[Welstandsadvies] (8 oktober 2025, PDF-bestand)

[Eerder bericht] (juni 2023)

(WS, 4/2/2026)