Oosterdok

Oogkleppen of blinddoek?

Onder de titel 'Oosterdok ontdekt' organiseert ARCAM een tentoonstelling, die volgens het persbericht "laat zien, hoe het Oosterdok en de directe omgeving zullen veranderen. Bestaande gebouwen worden gesloopt of vernieuwd, nieuwe gebouwen zullen verrijzen.

Met een geheel nieuwe inrichting van de openbare ruimte wordt gepoogd de relatie tussen de binnenstad en het IJ te herstellen". Wij gaan nu niet in op de getoonde projecten zelf, maar op de benauwende begripsverwarring van deze opzet. Het Oosterdok was namelijk iets bijzonders, en het had een relatie tussen de binnenstad. Het Oosterdok was de enige plek, waar men vanaf de overzijde de her­innering kon ervaren van het uit talloze prenten en schilderijen befaamde waterfront van Amsterdam: een nog altijd breed water dat werd afgesloten door een monumentale gevelrij met als markante hoekpunten het Scheepvaartmuseum en het Scheepvaarthuis. Dat unieke stadsbeeld werd eerst doorbroken door de IJ-tunneltoegang, het water werd verkleind door aanplemping aan de zuidzijde en door drijvende bedrijfsgebouwen aan de noord­ kant. Wat er over was van de eens zo fraaie openbare ruimte kreeg een doodsklap van New Metropolis, dat nu nog verder wil uitbreiden.

Het ontstellende is dat in de snorkende reclametaal van de kongsi stedebouwkundigen, architecten, bouwindustrie en beleggers elk besef blijkt te ontbreken voor de schade die hun onstuitbare vernieuwingsdrang berokkent aan de bestaande oude stad. Oogkleppen of blinddoek?

Geurt Brinkgreve

(Uit: Binnenstad 169, maart 1998)