Agenda

Maandag 12 oktober. VVAB-borrel

Op de VVAB-borrels - meestal op de tweede maandag in de maand - worden actuele onderwerpen besproken en kunt u kennismaken met bestuurs- en verenigingsleden. De borrels beginnen met een korte inleiding of presentatie.

De eerstvolgende borrel wordt gehouden op maandag 12 oktober, op de gebruikelijke plaats in de Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, om 17.30 uur. Op deze borrel zal de initiatiefnemer van het terugbrengen van een monumentaal interieur in een grachtenhuis vertellen over dit project. Om deze unieke kans mogelijk te maken, helpt de VVAB met een crowdfunding. U bent van harte welkom.

U hoeft zich voor deze activiteit niet in te schrijven.

Excursies en lezingen

Zaterdag 24 oktober. Het Walenweeshuis aan de Vijzelgracht

Het Walenweeshuis aan de Vijzelgracht behoort tot de liefdadigheidsinstellingen van de 17de eeuw. Elke gezindte had haar eigen armenzorg, weeshuizen en oudemannen- en vrouwenhuizen. In 1631 stichtte de Waalse kerkgemeente een weeshuis aan de Lauriergracht. Toen dit gebouw te klein werd maakte men plannen voor de bouw van een nieuw groot weeshuis. Adriaan Dortsman kreeg de opdracht voor het nieuwe Walenweeshuis aan de Vijzelgracht.
Het Walenweeshuis sloot zijn deuren als weeshuis in 1958. Het gebouw stond vanaf 1971 bekend als Maison Descartes, het Franse culturele instituut. De Franse staat zorgde echter slecht voor het gebouw. In 2024 luidde de VVAB de noodklok over de aftakeling van het gebouw. Na meerdere doorverkopen kwam het pand uiteindelijk in handen van een eigenaar die het wil gaan restaureren en verbouwen onder leiding van architect André van Stigt. In deze lezing vertelt architectuurhistoricus en secretaris van de VVAB Walther Schoonenberg over de geschiedenis van het Walenweeshuis en de recente ontwikkelingen.

Foto-expositie

Van 16-24 oktober is er in de Keizersgrachtkerk een foto-expositie over het Walenweeshuis met foto's van fotograaf Roos Aldershoff. Na het vertrek van het Franse consulaat en later het Maison Descartes, werd het gebouw tijdelijk in gebruik genomen door antikraak. Die opeenvolging van bewoning en van leegte en afwezigheid lieten hun sporen na. In het Walenweeshuis staan verval en verlatenheid centraal en nodigt Aldershoff de kijker uit tot reflectie op vergankelijkheid, herinnering en toont ze beeldverhalen achter de architectuur. Fotograaf Roos Aldershoff richt zich op de relatie tussen architectuur, geschiedenis en de mensen die gebouwen betekenis geven. Door zorgvuldig gekozen standpunten en een subtiel gebruik van het licht, moment en compositie transformeert zij een ongestructureerde omgeving tot beelden met een eigen verhaal.
Na de lezing van Walther Schoonenberg zal zij haar tentoonstelling introduceren.
Openingstijden (gratis toegang):
vrijdag 16 oktober 13.00-18.00 uur
zaterdag 17 oktober 13.00-16.00 uur
vrijdag 23 oktober 13.00-18.00 uur
zaterdag 24 oktober 13.00-18.00 (dag van de lezing)

Voor het bekijken van de expositie hoeft u zich niet op te geven, wel voor het evenement met Walther Schoonenberg en Roos Aldershoff op zaterdag 24 oktober.
Plaats/tijd: Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, 11.00 uur, inloop 10.00 uur. Prijs 10,- euro voor leden, 15,- voor niet-leden.

Vrijdag 30 oktober: Geurt Brinkgreve-lezing door Cor Bouwstra, restauratiearchitect van het Artis-aquarium

Het Artis-aquarium (1881) van de architecten G.B. en A. Salm is een van de drie oudste van Europa. Het bevatte o.m. een revolutionair watersysteem waar dagelijks meer dan een miljoen liter water doorheen stroomt. Door 140 jaar zoutwatergebruik waren de hoofddraagconstructie, het stucwerk en het interieur echter ernstig aangetast. Restauratie-architect Cor Bouwstra en architect Julian Wolse hebben zich ten doel gesteld het monumentale karakter van het gebouw te herstellen en tegelijkertijd ruimte te maken voor eigentijdse bezoekerservaringen en duurzame technieken. De natuurstenen gevels zijn gereinigd en waar nodig hersteld met gesteente uit de oorspronkelijke groeves. Uitgebreid kleurhistorisch onderzoek vormde de basis voor het herstel van de monumentale zalen.

Plaats/tijd: De Volharding in Artis, vrijdag 30 oktober, 15.30 uur, inloop 15.00 uur. Na afloop van de Geurt Brinkgreve-lezing is er gelegenheid om het Aquarium te bezoeken. Daarna is er nog een borrel in Plancius, Plantage Kerklaan 61 (t/o hoofdingang Artis). Als u lid bent van Artis: neem uw lidmaatschapskaart mee!
Prijs: 15,- euro voor leden, 25,- euro voor niet-leden.

Zaterdag 14 november. De Kriterionmeisjes

De laatste tijd is er meer aandacht gekomen voor vrouwen in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een voorbeeld daarvan is het onlangs verschenen boek De Kriterionmeisjes: Amsterdamse studentes in het verzet. De verzetsmannen noemden hen 'de meisjes', ze gingen naamloos de geschiedenis in. Maar wie waren ze en wat deden deze dappere jonge vrouwen? De twaalf studentes, geboren tussen 1919 en 1925, rolden in 1942 het verzet in. Ze waren ongehuwd en kinderloos, hadden daardoor grote bewegingsvrijheid, behalve de vier studentes met Joodse wortels. Vanaf juli 1942, toen de deportaties begonnen, gingen ze onder meer op zoek naar onderduikadressen voor Joodse vrienden en vervalsten ze persoonsbewijzen. Ook zetten ze zich in om kinderen weg te halen uit de Hollandse Schouwburg om ze onder te brengen bij onderduikadressen. Allemaal gingen ze werken bij bioscoop Kriterion, opgericht door de stichting Onderlinge Studentensteun. Door te werken bij bioscoop Kriterion konden zij financieel onafhankelijk hun door de oorlog vertraagde studie alsnog afronden.
Anna Boogaard, docent moderne geschiedenis aan de UvA - de schrijver van het boek -, vertelt hun verhaal.

Plaats/tijd: Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, zaterdag 14 november, 11.00 uur, inloop 10.30 uur. Prijs 10,- euro voor leden, 15,- voor niet-leden.